Pomoc psychologa szkolnego. Kto korzysta?

Psycholog szkolny ma szeroki zakres obowiązków – jednym z nich jest praca z uczniem. Kto korzysta z pomocy psychologa szkolnego? Z kim będziesz pracować jako psycholog szkolny?

Pomoc psychologa szkolnego może trafiać do bardzo różnych odbiorców. Jak wspominałam w poprzednim wpisie Co robi psycholog szkolny – psycholog szkolny może wspierać każdego ucznia, rodzica czy nauczyciela. Nie zajmuje się tylko „złym” zachowaniem, trudnościami, interwencją kryzysową czy diagnozą trudności szkolnych. Ze względów organizacyjnych (np. niewystarczającej ilości specjalistów, małej ilości dostępnych godzin, wymagań organu prowadzącego, by udzielać pomocy PP tylko uczniom z opiniami i orzeczeniami) może być tak, że nie masz możliwości, by zająć się uczniem zdolnym, albo by uczestniczyć aktywnie w oddziaływaniach profilaktycznych, wspierać umiejętności komunikacyjne uczniów, uczyć umiejętności radzenia sobie ze stresem czy wymaganiami środowiska. Pomoc psychologa szkolnego może trafiać do bardzo różnych odbiorców.

Czego się dowiesz z poniższego wpisu?

Jeśli jesteś ciekawa, kto korzysta z pomocy psychologa szkolnego, jakie są najczęstsze formy wsparcia, których psycholog udziela poszczególnym grupom – to dobrze trafiłaś. Jest wiele wpisów traktujących ogólnie o roli psychologa w szkole, wiele jest też pisanych specjalistycznym “edukacyjnym” żargonem. Poniżej znajdziesz informacje “z pierwszej ręki” – opisuję rzeczywistość swoją i koleżanek po fachu, z odrobiną słownictwa w “innym” języku. Treść jest więc nieco stronnicza. Jeśli jesteś początkującym psychologiem lub pedagogiem szkolnym, artykuł pozwoli Ci na wstępne rozpoznanie potrzeb szkolnej społeczności i rozwieje część wątpliwości. Każda szkoła ma swoją własną kulturę pracy i swoje możliwości, więc wybierz to, co Tobie najbardziej potrzebne i co realnie będziesz w stanie zrealizować.

Kto korzysta z pomocy psychologa szkolnego?

  • Uczniowie
  • Nauczyciele
  • Rodzice
  • Szkolni specjaliści

Uczniowie

Większość uczniów trafiających do psychologa szkolnego posiada orzeczenie lub opinię. Kolejną grupę stanowią uczniowie bez opinii, z zaburzonym zachowaniem – najczęściej agresywni czynnie lub tak postrzegani, w dalszej kolejności – nie wykonujący poleceń nauczyciela, wędrujący po sali,  zaburzający tok lekcji w inny sposób. Następna grupa to uczniowie wycofani, nieśmiali, z trudnościami w inicjowaniu kontaktów społecznych. Ostatnią grupę stanowią uczniowie z trudnościami emocjonalo-motywacyjnymi lub ze SNOS-em. Spotkasz też osoby z rodzin przemocowych, alkoholowych, uczniów po traumie, w kryzysie związanym z odebraniem pieczy rodzicielskiej czy z trudnościami tożsamościowymi. Najmniej jest uczniów zdolnych, którzy chcieliby podnieść swoje kompetencje. Nie znaczy to, że jako psycholożki i psycholodzy nie mamy im nic do zaoferowania – mamy. I to dużo. 

Zazwyczaj jest jednak tak, że pożarów do ugaszenia jest więcej niż rąk do pracy. Oznacza to, że uczniowie radzący sobie w miarę dobrze, mają utrudniony dostęp do psychologów i pedagogów szkolnych. Niektóre małe szkoły zatrudniają psychologa na etat, na 200-300 uczniów. Niektóre tylko na wymaganą część etatu (np.: 6/22), inne – szukają specjalisty i jego rolę (o zgrozo) pełni np.: terapeuta pedagogiczny.

Zanim powiesz, że psycholog w szkole „nic nie robi” zastanów się, ilu uczniów, nauczycieli, rodziców ma pod swoją opieką? Ilu osobom jest w stanie zaoferować wsparcie – często musi wybierać, z kim i jak często będzie się spotykał. Mam uczniów, których widuję tylko na długich przerwach obiadowych – wszystkie inne godziny są zarezerwowane na zajęcia grupowe i indywidualne. 

Potrzebuję też w ramach swoich godzin/obowiązków:

  • być dostępna dla uczniów kryzysowo – gdy coś się dzieje,
  • wchodzić na lekcje wychowawcze i w ramach zastępstw z zajęciami profilaktycznymi,
  • rozmawiać z rodzicami i nauczycielami,
  • obserwować ucznia i wdrażać plany naprawcze. 

Z pomocy psychologa szkolnego korzystają nauczyciele i rodzice.

Nauczyciele zwracają się z trudnościami uczniów (uczeń zgłasza, że….), z trudnościami doświadczanymi przez siebie podczas prowadzenia lekcji (Jasiek ciągle chodzi mi po klasie… Ala nic nie robi na lekcjach matematyki, tylko rozmawia z koleżanką, albo rysuje postaci z mangi) oraz z własnymi trudnościami – przecież każdy z nas jest człowiekiem i przechodzi kryzysy w swoim życiu.

Psycholog wspiera również rodziców. Najczęściej sama proszę o kontakt, gdy pojawia się potrzeba wsparcia konkretnego ucznia. Czasami rodzice zgłaszają się na konsultacje – w sprawie trudności wychowawczych w domu, w szkole lub w związku z różnymi kryzysami rodzinnymi. Wsparcie obejmuje zazwyczaj diagnozę potrzeb zainteresowanych stron (rodzica, dziecka i nauczycieli), poradnictwo i psychoedukację. Często zastanawiam się wraz z rodzicem, z jakich form wsparcia uczeń oraz rodzic mogą skorzystać w szkole i poza nią, czy warto udać się do poradni psychologiczno-pedagogicznej lub do poradni zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży. Pomagam też wyjaśnić wątpliwości związane z otrzymaniem orzeczenia lub opinii dla dziecka, wskazać dostępne formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole. 

Szkolni specjaliści

Specjaliści szkolni wspierają się nawzajem – wspieram pedagoga szkolnego, a pedagog – mnie. Dzielimy się wiedzą, doświadczeniem, omawiamy sytuacje trudne, razem szukamy rozwiązań i tworzymy narzędzia diagnostyczne – np.: ankietę dotyczącą rozpowszechnienia przemocy w szkole. Rozmawiam z nauczycielami współorganizującymi, razem szukamy rozwiązań sytuacji trudnych, dzielimy się wiedzą i spostrzeżeniami. Bardzo trudno jest być samotną wyspą w szkolnym morzu nauczycieli przedmiotowców. 

Pomoc psychologa szkolnego jest dla wszystkich

Podsumowując odpowiedź na pytanie z tytułu posta – kto korzysta z pomocy psychologa szkolnego? Odpowiem – wszyscy. Pracownicy szkoły, jej uczniowie oraz rodzice uczniów. Warto mieć dobre słowo dla każdego, kogo spotykamy. Nigdy nie wiemy, czy dana osoba nie będzie niedługo potrzebować naszego wsparcia. Dobre słowo nie musi oznaczać, że zgadzam się ze wszystkim i na wszystko. Rozumiem je raczej jako ludzką życzliwość i zakładanie a priori, że ludzie są z gruntu dobrzy i postępują zgodnie ze swoimi potrzebami (używam tego pojęcia zgodnie z rozumieniem Porozumienia bez Przemocy). Dobra relacja z uczniami, rodzicami i pracownikami szkoły to podstawa.

Jeśli chcesz przeczytać więcej o tym, co robi psycholog szkolny z perspektywy ucznia – przeczytaj ten wpis: https://barbarabrzoskniewicz.pl/co-robi-psycholog-szkolny/

Jeśli jesteś zainteresowana opisem obowiązków psychologa szkolnego – zapraszam Cię do przeczytania artykułu: https://barbarabrzoskniewicz.pl/obowiazki-psychologa-szkolnego/

Psycholog szkolny – jakie zajęcia może prowadzić psycholog w szkole?

Dla tych, którzy potrzebują zadbać o siebie, mają dużo obowiązków i czują, jak wyczerpują im się siły w pracy, napisałam post: https://barbarabrzoskniewicz.pl/jak-przetrwac-dzien-w-pracy-psychologa-szkolnego/

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *